Tư duy phát triển dẫn lối thành công

Nếu bạn muốn biết điều nào là yếu tố quan trọng cho thành công trong tương lai của con bạn. Hãy đọc bài viết này!Tư duy phát triển dẫn lối thành công

Đây là góc nhìn của tôi khi đọc và nghiên cứu các tài liệu khoa học trong và ngoài nước. Mỗi người sẽ có những quan điểm khác nhau. Hãy bày tỏ và đóng góp để chúng ta cùng hoàn thiện trên con đường làm cha mẹ.

Tư duy phát triển dẫn lối thành công

Theo tôi, một trong những yếu tố  phân biệt người thành công – phần còn lại là tư duy (Cách suy nghĩ).

Ở Mỹ và các nước tiên tiến, các nhà khoa học đã nghiên cứu rất sâu để tìm ra chìa khóa để thành công. Người nổi tiếng nhất trong các công trình nghiên cứu là giáo sư Carol S. Dweck.

Thông tin về giáo sư trên Wikimedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Carol_Dweck

carol S. Dweck and Yidan prize

Giáo sư là thành viên của Viện hàn lâm khoa học & nghệ thuật Hoa Kỳ, cũng như Viện hàn lâm khoa học Quốc Gia Mỹ. Giáo sư đã nhận nhiều giải thưởng danh giá cho các công trình nghiên cứu. Trong đó, nổi tiếng nhất là giải thưởng YIDAN trị giá 3,9 triệu USD.

Giáo sư Carol chỉ ra rằng: Tư duy là tập hợp của những niềm tin và chia ra Tư duy phát triển (Growth mindset) và Tư duy cố định (Fixed Mindset)

Phân biệt 2 lối tư duy: Tư duy phát triển và tư duy cố định 

phân biệt tư duy

Tư duy phát triển là lối tư duy cho rằng trí thông minh, tài năng và phẩm chất có thể phát triển và cải thiện. Thông qua sự cố gắng, với phương pháp hợp lý và sự giúp đỡ của mọi người xung quanh.

Tư duy cố định là lối tư duy cho rằng trí thông minh, mọi khả năng của bạn đều đã định từ khi bạn sinh ra. Nó bất biến. Việc của bạn là chứng tỏ và thể hiện nó hết lần này đến lần khác.

Ngay từ định nghĩa bạn đã thấy sự khác biệt và đảo ngược của hai lối tư duy này đúng không nào. Hãy xem thêm clip dưới đây để thấy rõ hơn về hai lối tư duy dẫn đến những kết quả khác nhau trong cuộc sống:

Nghe các chuyên gia trình bày những kiến thức này là một chuyện. Hiểu những kiến thức này, ứng dụng những kiến thức này vào cuộc sống của bạn là một chuyện khác. Điều này có thể ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của bạn. Việc bạn dạy dỗ con cái, ảnh hưởng lớn lao đến cuộc sống của bạn.

Nó ảnh hưởng đến cuộc sống mà bạn khao khát, hay liệu bạn có đạt được thứ bạn muốn hay không?

Tại sao lại như thế? Tại sao một niềm tin đơn giản về bản thân mình lại có sức mạnh ảnh hưởng và thay đổi cuộc sống cũng như tâm lý của bạn đến vậy?

Hai loại tư duy thể hiện trong cuộc sống như thế nào?

Bạn có thể nhận thấy hai loại tư duy này quanh chúng ta hàng ngày. Đó là cách suy nghĩ được bộc lộ qua lời nói, qua hành động của chính bạn, hay tiếng nhỏ trong đầu bạn. Bạn có thể thây hai kiểu tư duy trong hành động của những người xung quanh: thành viên trong gia đình, đồng nghiệp và con cái chúng ta.

Bạn có thể tham khảo sau đây:

Tư duy phát triển dẫn lối thành công

Tư duy phát triển – tư duy cố định có thể ứng dụng mọi mặt trong đời sống. Chúng ta có thể nhận ra bản thân mình đang theo lối tư duy nào trong từng hành động, suy nghĩ mỗi ngày. Bài viết này, tôi muốn đi sâu về việc ứng dụng trong việc nuôi dạy con để giúp hình thành lối tư duy phát triển cho các con.

1. Hai lối tư duy thể hiện ở hành động của các con

Hãy giả sử con được nhận xét rằng con đã có chút năng khiếu học toán chẳng hạn. Khi đó, hai lối tư duy sẽ ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của con như thế nào?

Tư duy cố định: Khi con tin rằng con có tài năng bẩm sinh từ bé, việc học hành của con là chứng tỏ khả năng thiên phú đó cho mọi người xem.

Tư duy phát triển: Khi con tin rằng con cần tiếp tục học hỏi và tiến bộ hơn qua mỗi ngày.

Trên con đường học hỏi, khi gặp thử thách như thử giải một bài toán khó chưa gặp bao giờ.

Tư duy cố định: Né tránh những thử thách.

Tư duy phát triển: Chấp nhận những thử thách.

Nếu gặp những trở ngại như phải giải một bài toán khó chưa gặp bao giờ

Tư duy cố định: Dễ dàng bỏ cuộc

Tư duy phát triển: Kiên trì hơn, ở lại với vấn đề lâu hơn

Sẵn sàng bỏ thêm thời gian và nỗ lực ra hay không?

Tư duy cố định: Nghĩ rằng sự nỗ lực là không cần thiết và không hiệu quả

Tư duy phát triển: Nghĩ rằng sự nỗ lực là một phần để đi đến thành công

Khi con đối mặt với những chỉ trích vì việc con làm sai:

Tư duy cố định: Phớt lờ những chỉ trích đó

Tư duy phát triển: Chấp nhận sự chỉ trích và học hỏi từ đó

Khi chứng kiến thành công của người khác:

Tư duy cố định: Cảm thấy tự ti, ghen tỵ với thành công của người khác.

Tư duy phát triển: Học hỏi từ thành công của người khác, coi đó là động lực để mình phấn đấu

Chính 2 lối tư duy như thế dẫn đến.

Tư duy cố định: Đạt được những kết quả dưới tiềm năng của bản thân.

Tư duy phát triển: Đạt được những kết quả vượt trên mức tiềm năng của bản thân mình

Bạn nhận thấy con mình thiên theo lối tư duy nào?

2. Tư duy cố định có xấu không?

Nếu con bạn thích lối tư duy của mình, hãy giữ lấy nó. Mục đích của bài viết cho mọi người thấy rằng có hai lối tư duy – và hai thế giới mà chúng tạo ra. Điều tôi muốn nói ở đây là, sống ở thế giới nào là quyền lựa chọn của mỗi người.

Tư duy cố định tạo ra cho con bạn cảm giác có thể thực sự biết sự thực bất biến về bản thân mình. Điều này có thể làm con bạn cảm thấy nhẹ nhõm: nếu con bạn biết bạn ấy không có tài năng, bạn ấy sẽ không phải thử cái này cái kia nữa; còn nếu bạn ấy giỏi, bạn ấy chắc chắn sẽ thành công nếu làm điều đó.

Điều quan trọng là phải nhìn thấy được những nhược điểm của lối tư duy này. Bạn ấy có thể đang tự tước đi cơ hội để phát triển bản thân, hoặc bạn ấy đang đánh giá thấp khả năng thành công của bạn khi nghĩ rằng tài năng là thứ duy nhất giúp bạn đạt được thứ mình muốn.

Ngoài ra, Tư Duy Phát Triển không ép buộc bạn ấy phải theo đuổi thứ gì đó. Nó chỉ nói rằng bạn ấy có thể phát triển những kỹ năng bạn ấy đang có. Còn việc có muốn làm điều đó hay không là phụ thuộc hoàn toàn ở bạn.

3. Có phải những bạn tư duy cố định là những người thiếu tự tin hay không?

Không. Trước khi có khó khăn xảy ra, những người có Tư Duy Cố Định có sự tự tin không kém gì những người có Tư Duy Phát Triển. Nhưng một khi có điều gây trở ngại, sự tự tin của những người với Tư Duy Cố Định trở nên mỏng manh hơn, thậm chí việc cố gắng cũng có thể làm họ tự ti hơn.

Những người có Tư Duy Phát Triển dường như có sự tự tin cao hơn nhờ những kỹ năng mới mà họ đã học được, mặc dù họ vẫn còn mắc rất nhiều lỗi. Nhưng, cũng chính bởi những lỗi lầm đó, những người có Tư Duy Cố Định là trở nên bớt tự tin về những gì họ đã học được

Các bạn dành chút thời gian xem buổi workshop của Giáo sư Carol S. Dweck tại chương trình TED (có phụ đề tiếng việt kèm theo)

Tư duy cố định hình thành như thế nào?

1. Điều gì làm cho một người ngừng học?

Tất cả mọi người đều được sinh ra với một khát khao được học hỏi. Trẻ sơ sinh học những kỹ năng mới hàng ngày. Không chỉ là những kỹ năng thông thường, mà còn là những kỹ năng khó nhất trong cuộc đời: như học cách tập đi và nói chuyện. Chúng chưa bao giờ cho rằng những kỹ năng đó là quá khó hay không đáng phải bỏ ra công sức để học. Trẻ con không bao giờ lo lắng về việc mắc sai lầm hay tự làm mình trở nên ngớ ngẩn. Chúng tập đi, ngã, rồi lại đứng dậy. Chúng đơn giản là không ngừng tiến về phía trước.

2. Điều gì có thể chấm dứt khao khát được học này?

Chính là Tư Duy Cố Định. Ngay khi trẻ con bắt đầu có khả năng đánh giá bản thân mình, một số sẽ bắt đầu cảm thấy sợ thử thách. Chúng sợ bị coi là không thông minh, thật đáng tiếc khi thấy có quá nhiều người từ chối cơ hội được học hỏi.

3. Nguyên nhân nào khiến con trẻ hình thành lối tư duy cố định?

góc nhìn bé yêu

Chính là người lớn chúng ta đã tạo nên lối tư duy cố định của trẻ, chính từ những hành động giao tiếp và cử chỉ của chúng ta hàng ngày, việc trẻ tiếp xúc với ai, người đó có lối tư duy như thế nào cũng tác động quan trọng.

Đó là môi trường tại nhà, môi trường tại lớp học, môi trường tại nơi vui chơi, ….

Tất nhiên, ngoài các yếu tố khách quan, cha mẹ có thể thay đổi nhiều yếu tố để giúp con t

  • Cách cha mẹ hành động làm gương cho con.
  • Cách cha mẹ nhìn nhận vấn đề.
  • Cách cha mẹ giảng giải hướng dẫn cho con.

Câu chuyện: Mẹ Mạnh Tử 3 lần chuyển nhà dạy con.

Cách để xây dựng tư duy phát triển cho con

Tư duy phát triển dẫn lối thành công

Bước 1: Nhận ra lối tư duy của con (Discover)

tư duy phát triển

Muốn sửa đổi trước hết cha mẹ cần nhận ra lối tư duy của chính mình và của con trong hoàn cảnh đó, trong bối cảnh đó như thế nào. Từ đó, mới có những bước tiếp theo

Bước 2: Thay đổi cách tiếp cận vấn đề: (Change your world, change your mindset)

Thay đổi cách nói chuyện, cách tiếp cận vấn đề từ lối tư duy cố định sang tư duy phát triển

Tư duy phát triển

Từ suy nghĩ, cách nói và tiếp cận vấn đề. Cha mẹ hãy thúc đẩy con hành động theo lối tư duy phát triển:

  • Kiên nhẫn hơn với vấn đề
  • Thử theo một cách khác để giải quyết vấn đề
  • Nỗ lực hơn để đạt được mục tiêu
  • Học hỏi từ những sai lầm vừa mắc phải

Tin rằng, cha mẹ sẽ có nhiều cách rất sáng tạo để ứng dụng cùng con thành công

Bước 3: Ghi nhận và khen ngợi thành quả của con

Ghi nhận và khen ngợi là một điều quan trọng. Khen ngợi giúp con có động lực hơn để học tập và phát triển mỗi ngày.

Khi nhận được lời khen ngợi, não bộ của bé sẽ tiết ra hormone Dopamine. Dopamine là một trang những hormone hạnh phúc. Điều này cực kỳ quan trọng cho việc phát triển và trưởng thành của con.

Cách khen ngợi

Nhưng việc khen cũng phải đúng cách:

+ Hãy khen sự nỗ lực

+ Đừng khen quá trình

Bước 4: Tiếp tục quá trình học hỏi và trưởng thành

Cha mẹ giúp con xây dựng niềm tin vào chính bản thân mình. Giúp con tin mình có thể làm được, chinh phục được mọi điều con mong muốn.

Cha mẹ tạo cho con môi trường học hỏi, không bằng lòng với thành quả mà mình đạt được. Xây dựng cho con mục đích học tập đúng theo lối tư duy phát triển: Học tập và phát triển là để cho chúng ta tốt hơn ngày hôm qua chứ không phải là chiến thắng ai cả hay để chứng minh tài năng của mình.

Nhiều quyển sách về chủ đề Growth mindset đã được xuất bản và dịch tại Việt Nam.

Xin giới thiệu đến các bạn một số quyển sách

Tâm lý học thành công của giáo sư Carol S. Dweck.

Vững tâm bền chí ắt thành công của giáo sư Angela Duckworth

P/S:

Cuộc sống của tôi khi có lối tư duy mới trở nên đầy ắp những cơ hội. Tôi trở lên bận rộn hơn bao giờ hết. Lúc nào cũng có những thử thách mới đầy kích thích chờ tôi vượt qua. Nhìn ai cũng thấy có điểm đáng để mình học hỏi. Tôi trở thành một con người tốt hơn mỗi ngày.

Tôi biết ơn những người thầy đã dạy tôi để tôi trưởng thành hơn mỗi ngày.

Tôi biết ơn gia đình tôi luôn đồng hành bên tôi mỗi ngày.

Tôi tận hưởng cuộc sống với sự nỗ lực.

Hướng dẫn và phát triển cùng con trong hành trình đầy thú vị để khám phá thế giới.

Nhận ra được lợi ích của những phát hiện ấy, tôi rất muốn giới thiệu Tư duy phát triển với gia đình, bạn bè và những người khác nữa.

Cám ơn các bạn đã đọc và ủng hộ beyeucenter

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *